Skip to main content Skip to page footer
Urubuga rwemewe rwa Leta y’u Rwanda

Hepatite: Isuzumishe hakiri kare, Ukingirwe kandi urinde umwijima wawe

Hepatite ni indwara yibasira umwijima, urugingo rufite uruhare rukomeye mu kuyungurura amaraso, gufasha igogorwa ry'ibiribwa no kubungabunga ubuzima bw'umubiri. 

Iyo umuntu ayanduye ntayimenye cyangwa ntavurwe hakiri kare, ishobora gutera ibibazo bikomeye birimo cirrhose (kwangirika gukabije k'umwijima), kanseri y'umwijima, ndetse ikaba yanaviramo umuntu urupfu.

Kimwe mu bibazo bikomeye by'iyi ndwara ni uko abantu benshi bayandura badafite ibimenyetso bigaragara mu ntangiriro. Ibi bituma bamwe bayibana imyaka myinshi batabizi, nyamara ikomeza kwangiza umwijima buhoro buhoro. Ni yo mpamvu inzego z'ubuzima zikomeza gushimangira ko kwisuzumisha hakiri kare ari intambwe ya mbere yo kurinda ubuzima.

Gupimisha hakiri kare birarokora

Kwisuzumisha hepatite bifasha kumenya uko umuntu ahagaze mbere y'uko indwara igera ku rwego rukomeye. Iyo ivumbuwe hakiri kare, abaganga bashobora gutanga ubujyanama, gukurikirana ubuzima bw'umurwayi cyangwa gutangira ubuvuzi bukwiye bitewe n'ubwoko bwa hepatite umuntu afite.

Abantu bafite ibyago byinshi byo kwandura, abafite abo mu muryango bayirwaye cyangwa se abatarigeze bipimisha, basabwa kugana ibigonderabuzima cyangwa ibitaro kugira ngo bakorerwe isuzuma.

Gukingirwa ni bwo buryo bwiza bwo kwirinda hepatite B

Nubwo hari amoko menshi ya hepatite, hepatite B ni imwe mu zishobora kwirindwa hakoreshejwe urukingo. Gukingirwa bitanga ubwirinzi burambye kandi bikagabanya cyane ibyago byo kwandura iyi ndwara.

Abana bakingirwa hakurikijwe gahunda y'igihugu y'inkingira, ariko n'abakuze batigeze bakingirwa bashobora kwegera ibigonderabuzima bakabona inkingo zibafasha kwirinda.

Dukureho inzitizi zibangamira kurwanya hepatite

Taliki 28 Nyakanga buri mwaka, umuryango mpuzamahanga wita ku buzima OMS wawushyizeho nk’umunsi nyiriza wo guhangana n’indwara ya Hepatite.

Uyu mwaka Insanganyamatsiko igira iti "Hepatite: Reka tuyirandure" dushishikariza buri wese kugira uruhare mu gukuraho inzitizi zituma abantu batamenya uko bahagaze ku bijyanye na hepatite. Harimo kubura amakuru ahagije, gutinya kwisuzumisha, kutamenya aho serivisi zitangirwa cyangwa kudafata umwanya wo kwipimisha.

Kongera ubukangurambaga, gutanga amakuru yizewe no korohereza abaturage kubona serivisi zo gupimisha no gukingirwa ni bimwe mu byafasha kugabanya ubwandu no kurengera ubuzima bw'abaturage.

Buri wese afite uruhare

Kurwanya hepatite bisaba ubufatanye bwa buri wese. Ni ingenzi:

  • Kwisuzumisha hepatite kugira ngo umenye uko uhagaze.
  • Gukingirwa hepatite B niba utarayikingirwa.
  • Kurinda umwijima wawe wirinda imyitwarire ishobora kuwangiza no gukurikiza inama z'abaganga.
  • Gushishikariza abo mu muryango, inshuti n'abaturanyi kwisuzumisha no kumenya amakuru y'ukuri kuri hepatite.

Mu gihe abantu benshi bazajya bipimisha hakiri kare, bakingirwe kandi bakabona ubuvuzi bukwiye, bizafasha kugabanya ubwandu n'ingaruka z'iyi ndwara. 

Twese hamwe dufite ubushobozi bwo gutuma hepatite icika nk'ikibazo cy'ubuzima rusange, bityo tukarinda ubuzima bwacu n'ubw'abadukikije.